Çocukların hastaneye yatış anında yaşadığı olumsuz deneyim kalıcı etki bırakabilir. Aile desteği, çocuğun motive edilmesi, hastaneye kabul esnasında doğal olarak ortaya çıkacak zorlukların önden anlatılması bu olumsuz etkiyi kısmen azaltabilir. Oyun oynamak da hem çocuğun hastane ortamıyla başa çıkmasına yardımcı olur hem aile, çocuk ve hemşireler arası iletişimi güçlendirerek çocuğun içinde bulunduğu durumdan duyduğu kaygıyı azaltır. İşte tam da bu noktada hastaneye eğlence oyun ve kahkaha getiren profesyoneller olarak palyaço doktorlar gündeme geliyor.
Güncel bir çalışmada, pediatri servisinde çalışan palyaço doktorların çocuklar, aileleri ve diğer sağlık çalışanları üzerine ve palyaço doktorların kendilerine dönük etkisi incelenmiş. Araştırmada gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşme teknikleri kullanılmış ve iki ana temaya odaklanılmış: Karşılaşma (çocuk ve palyaço doktorun karşılaştıkları ve etkileşime geçtikleri ilk an) ve karşılaşmanın sonrası (çocuk ve palyaço doktorun etkileşime geçtikleri andan sonrası). Araştırmanın sonuçları, çocuk ve palyaço doktorun ilk etkileşiminden sonra da karşılaşmanın etkisinin devam ettiğini gösteriyor.
Bu çalışma, haftada iki kez altı palyaço doktorun ziyaret ettiği üçüncü basamak bir hastanede yapılmış. Palyaço doktorlar Humour Foundation™ isimli, ulusal palyaço doktor programını yürüten bir kuruluşun üyeleri. Çalışmada dört palyaço doktor görev almış ve sekiz kez yapılan palyaço koğuş ziyareti (yaklaşık olarak bir saat süreyle) ele alınmış. Beş hafta boyunca haftada iki kez gözlemler yapılmış her gün gözlem notları alınmış. Araştırma kapsamında yapılan, gözlemcinin de katıldığı düzenli bilgilendirme oturumlarında, palyaço doktorlar, düzenli olarak gün sonunda birbirlerine işle ilgili geri dönütler vermiş ve varsa eğer endişelerini ve sıkıntılarını tartışmışlar. Palyaço doktorlar için esas zorluk, palyaço doktor ve çocuk arasındaki etkileşimin performans sergileyen kişinin özel yeteneğine bağlı olması olmuş. Performans sergileyenin sadece jest, mimik, espri ve müzik kullanımı ile karakter ve palyaçoluk ile ilgili yeteneklerinin değil; farklı durumlara, kısıtlamalara ve hastane ortamına uyum sağlayabilme, hassaslık, empati, risk alma, hasta yakınlarına ve hastane çalışanlarına karşı aptal rolüne bürünme yeteneğinin de performansın başarısını etkilediği görülmüş. Palyaço doktor etkin bir performans sergilediğinde hasta çocuk bir güç elde ederek normalde olduğundan farklı bir şekilde hiyerarşide kendini üstün hissedebiliyor ve kaybettiği kontrolü yeniden sağlamaya başlıyor.
Araştırma sonuçlarına göre palyaço doktor ve çocuğun etkileşimde bulundukları sürede de etkileşimin sonrasında da olumlu etkiler gözlemlenmiş. Palyaço doktorlardan kalan anılar ve fotoğraflar; çocuklar, aileler ve hastane çalışanları için yeni muhabbet konuları haline geldiği için çocukların hastalığı ve hastaneyle ilgili konuşmalarda azalma görülmüş. Bu çalışmada görüşme yapılan çocukların sayısının az olması ve çoğunun da görüşme yapılmasını istememesi ve pediatri servisinde yapılan küçük çaplı bir çalışma olmasından dolayı bulgular tek bir hastaneye özgü. Ancak bulgular yine de uygulanan yöntemlerle ilgili bir iç görü oluşturacak nitelikte. 1Ford, K., Courtney-Pratt, H., Tesch, L., & Johnson, C. (2014). More than just clowns—Clown doctor rounds and their impact for children, families and staff. Journal Of Child Health Care, 18(3), 286-296.