Günümüzde medya aracılığı ile sıkça vurgulanan güzellik ve zayıflık algıları, kadınların üzerinde ince olma, erkeklerde ise kaslı yapıya sahip olma gerekliliğine dair bir baskı oluşturabiliyor. Sağlıklı beslenme ve egzersizin fizyolojik ve psikolojik sağlık için gerekli olduğu bir gerçek. Ancak medyanın yarattığı zayıflık algısı ve kilo vermeye dair yapılan sosyal politikalar bireyleri faydalı bir biçimde yönlendirmeyi acaba ne kadar başarıyor?
Katie Whale ve arkadaşları, bir araştırma kapsamında ticari amaçlı yapılan kilo verme programlarına dahil olan kadınlarla bireysel görüşmeler yaptı. Araştırma sonuçları kadınların kendi üstlerinde zayıf olmaya dair bir baskı hissettiklerini doğruluyor. Bunun yanı sıra, kadınların kilo vermeye dair girişimlerine yönelik çevrelerinden yeterli destek alamadıklarını da gösteriyor. Kilo verme girişimleri başarılı olsa bile sosyal ortamlarda yemek yeme gibi konularda baskı görmek motivasyonlarını olumsuz yönde etkiliyor. Kadınların kilo vermeyi neden istedikleri incelendiğinde ise çoğunluğun birincil sebebinin medya aracılığı ile hissettikleri zayıf olma baskısı olduğu görülüyor.
Yani kadınların kilo verme motivasyonlarının başlıca sebebi, sağlıklı olmak için yapılan kişisel tercihlerden ziyade medyanın zayıf olma konusunda yaptığı baskı. Motivasyon kuramlarına göre kalıcı davranış değişikliğinin gerçekleşebilmesi için, davranışın kişinin kendisi için anlamlı olması, bu seçimi kendinin yaptığını hissetmesi ve sosyal çevresinden bu konuda destek görmesi oldukça önemli. Kadınlar bireysel sağlıktan çok “sosyal baskıdan ve eleştirilerden kaçınmak için” zayıflama isteği gösterdiği için kalıcılık sağlanamıyor.
Kısacası sürdürülebilir davranış değişikliği gerçekleştirmek için bu tarz politikaların, kilo vermeyi bireyin kendi seçimi yapacak sebepleri teşvik etmesi ve bu konuda sosyal destek sağlama girişimlerinde bulunması gerekiyor. Örneğin, bu programların sağlıklı yiyecekleri teşvik etme, aşırı tüketimi azaltma ve sağlıklı yaşamı destekleme gibi sosyal normları değiştirmeye yönelik olması, kilo verme ve sağlıklı yaşamı desteklemek için daha kalıcı bir yöntem olabilir. 1Whale, K., Gillison, F. B., & Smith, P. C. (2014). ‘Are you still on that stupid diet?’: Women’s experiences of societal pressure and support regarding weight loss, and attitudes towards health policy intervention. Journal of Health Psychology, 19, (2). 1536-1546.