Özür dilemek karşı tarafın kırgınlığını azalmak amacı taşıdığı gibi karşımızdakinin bizim hakkımızdaki yargılarını da etkiler. Peki, söz konusu çocuklar olduğu zaman da durum aynı mı? Çocuklardan özür dilediğimiz zaman ne hissettikleri ve ne düşündüklerini biliyor muyuz? Yeni bir araştırma çocukların, kendilerinden özür dilenmesine nasıl tepki verdiklerini inceliyor.
Smith ve Harris’in yaptığı araştırmada, çocuklara içinde kendilerine gönderilen bir hediye olduğu söylenen bir zarf verildi. Çocuklardan bir kısmı zarfı açtığında boş olduğunu görürken, bir kısmı ‘hediyeni gönderemeden hepsini kullandım, özür dilerim’ gibi bir ifadeyle karşılaştı. Son grup ise zarfı açtığında hediyesi ile karşılaştı.
Daha sonra çocuklara kendilerini nasıl hissettikleri sorulduğunda boş zarf karşılığında özür almış çocukların bu özrü almamış olanlara göre kendilerini daha iyi hissettikleri gözlendi. Zarfı gönderen çocuk hakkındaki düşünceleri sorulduğunda ise özür dilenen gruptaki çocuğun pişman olduğunu düşündüklerini söyleyerek, diğer çocuğa özür almamış gruptakilere göre daha hoş gözle baktıklarını belirttiler. Beklendiği üzere hediyesini alabilmiş çocukların mutluluk seviyeleri diğer iki gruptan da fazla idi.
Sonuç olarak çocukların, karşılarındaki insanların duygularından etkilendiklerini ve kişi hakkındaki yargılarını buna göre oluşturabildiklerini görüyoruz. Karşıdaki kişinin özür dilemiş veya dilememiş olması onun nasıl bir kişi olduğuna karar vermelerinde önemli rol oynuyor. Bu çalışmada özür açık bir şekilde sözel olarak dile getirilmiş olsa da, günlük yaşamda jest ve mimikler ile özür veya pişmanlık belirtmenin karşımızdakinin ne hissettiği açısından önemli olabilir. 1Smith, C.E., & Harris, P.L.(2012). He didn’t want me to feel sad: Children’s reactions to disappointment and apology. Social Development, 21, (2).