Araştırmalara göre çevremiz tarafından onaylanmak ve takdir edilmek, beynimizin çikolata gibi mutluluk veren yiyecekler yediğimizde etkinleşen bölgelerini etkinleştiriyor. Bu durum, özellikle akranlarımız tarafından onaylanmanın büyük önem taşıdığı ergenlik çağında artış gösteriyor.
Kaliforniya Üniversitesi’nden Lauren Sherman ve ekibinin yaptıkları araştırmada yaşları 13 ile 18 arasında değişen 32 gence, popüler sosyal medya ağı Instagram’a benzer bir uygulama üzerinden çeşitli fotoğraflar gösterildi. Fotoğraf gösterimi, araştırmacıların atadıkları beğeni sayılarıyla birlikte yapıldı ve beyin tepkileri Fonksiyonel MR ile kaydedildi. Gösterilen fotoğraflar katılımcıların yarısına çok sayıda beğeniyle beraber sunulurken aynı fotoğraflar gençlerin diğer yarısına az sayıda beğeniyle sunuldu. Fotoğraflar, gençlerin araştırmacılara kendileri teslim ettikleri, nötr (yemek, arkadaş vb.) ve riskli (alkol, sigara vb.) olmak üzere üç çeşit olarak sınıflandırılmıştı. Katılımcılar kendi teslim ettikleri fotoğrafları fazla sayıda beğeniyle birlikte görünce beynin “sosyal beyin” denilen bölgesinde, görsel dikkatten sorumlu bölgesinde ve ödül mekanizmasına ait bölgelerinde etkinleşme saptandı. 1Sherman, L., Payton, A., Hernandez, L., Greenfield, P., & Dapretto, M. (2016). The Power of the Like in Adolescence . Psychological Science, 27(7), 1027-1035.
Gelelim araştırma sonuçlarına. Katılımcılardan beğendikleri fotoğrafları belirtmeleri istendiğinde aynı fotoğraf çok beğeni ve az beğeniyle sunulmasına rağmen üç fotoğraf çeşidi için de hemen hemen her zaman daha çok beğeniyle sunulan fotoğrafları tercih ettikleri, yani çoğunluğa uyum sağladıkları gözlemlendi. Ayrıca, katılımcılar riskli olarak sınıflandırılan fotoğraflara baktıklarında beyinlerinin bilişsel kontrol ve karar vermeyle ilgili bölümlerinde etinleşmenin azaldığı fark edildi. Bu bulgu, gençlerin riskli durumlarla karşı karşıya kaldıklarında hayır diyebilme becerilerinin zorlaşabileceğini gösteriyor.
Araştırmacılar, bu araştırmada gözlemlenen çoğunluğa uyma davranışının katılımcılara yabancı kişiler tarafından ve laboratuvar ortamında oluşturulduğunu vurguluyor ve gençlerin günlük hayatta arkadaşlarına karşı itaat davranışlarının daha da fazla olacağını tahmin ediyor.
Bu ve benzeri araştırmalar sosyal medyanın hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline geldiği günümüzde özellikle gençlerin sağlığı ve güvenliği için sosyal ağlarda bazı düzenlemelerin gerekli olup olmadığı gibi soruları da beraberinde getiriyor.