Multipl skleroz (MS), yaşam kalitesini oldukça olumsuz etkileyen bir hastalık. Bu olumsuzluklara bağlı olarak MS hastalarında depresyon ve kaygı bozukluklarının da yüksek olduğu biliniyor. Ancak bilişsel-davranışçı terapi, MS hastalarına psikolojik sorunlarıyla başa çıkmada yardımcı oluyor. Peki bilişsel-davranışçı yaklaşımı kullanan bir destek grubu, MS hastalarına psikolojik anlamda ne ölçüde ve nasıl yardımcı oluyor?
Forman ve Lincoln, bir MS kliniğinde tedavi gören bir grup hasta ile yaptığı çalışmada öncelikle hastaların genel sağlık, depresyon ve kaygı durumlarını değerlendiriyor. Tedavi uygulanacak gruptaki katılımcıların belirli seviyede depresyon ve kaygı belirtileri göstermesi kriteri uygulanıyor. Bu hastalar, her biri 2 saat süren, ortalama 12 hafta devam eden bilişsel davranışçı ilkelere dayanan ve psiko-eğitim çerçevesinde hazırlanan bir grup terapi programına katılıyor. Tedavi programı, MS hastalarına becerilerini mevcut problemleri ve gelecekte yaşanabilecek sıkıntıları azaltmak için kullanmayı öğretmek üzere tasarlanıyor. Böylece hastalıkla uyum sağlamalarına ve başa çıkmalarına yardımcı olan teknikler uygulanıyor. Her bir seansta, tartışmalarına yardımcı olmak adına MS hastalığı, problem çözümü ve gerçekçi hedef belirleme, kaygı, ilişkiler ve gelecekle ilgili konularda sunumlar yapılıyor. Tedavi alan bu hasta grubu dışında bir de benzer seviyede psikolojik sorun gösteren, ancak tedaviyi almayan bir kontrol grubu oluşturuluyor. 1Forman, A., C., & Lincoln, N., B. (2010). Evaluation of an adjustment group for people with multiple sclerosis: a pilot randomized controlled trial. Clinical Rehabilitation, 24, 211–221.
Destek grubuna seçilmeden önce incelenen yaklaşık 250 hastanın yarısından fazlasının depresyon, kaygı ve stres belirtileri gösterdiği görüldü. Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayanan uyum/destek programına katılan MS hastalarının, kontrol gruptaki hastalarla karşılaştırıldığında depresif belirtilerinde azalma olduğu, ancak kaygı seviyelerinin azalmadığı ortaya çıktı. Programa katılan hastaların, programa dair çok olumlu geri bildirimler verdikleri gözlendi. Katılımcılar program sonunda duygularını yönetmelerini sağlayacak becerileri öğrendiklerini belirttiler. Hastalar özellikle ‘sıkıntı’ ve ‘kaygı’ başlıklı seanslar süresince kazandıkları bilişsel teknikleri çok faydalı bulduklarını söylediler. Ayrıca gruptaki diğer hastalarla konuşmak, paylaşımda bulunmak ve birbirinden yeni tecrübeler öğrenmenin oldukça yararlı olduğunu vurguladılar.
Zorlu bir hastalık olan MS, hastaya psikolojik olarak pek çok sıkıntı getirdiğinden, bu tarz psikolojik destek programlarının geliştirilmesi ve uygulanması, hastaların özellikle depresyon seviyelerinin azaltılması için oldukça önem taşıyor.