Çalışan ebeveynlerin en temel sorunlarından biri iş ile ev yaşamı arasındaki dengeyi sağlayabilmek; çocuklarına ve diğer aile üyelerine yeterince zaman ayırabilmektir. Aile içi kaliteli bir iletişim, çocuğun kişilik ve bilişsel gelişimi için olduğu kadar okul yaşamı ve ileride kuracağı ilişkiler için de öneme sahip. İş yaşamı ise ebeveynlerin çocuklarıyla geçirdikleri zamanı kısıtlayabiliyor. Acaba çalışan anne babaya sahip olmak çocukların gelişiminde ne gibi olumsuz etkilere yol açabilir?
Kimberley Breevaart ve Arnold B. Bakker’ın derlediği çalışmalara göre ebeveynlerin yaşadıkları iş stresi ve çocuklarıyla evde geçirdikleri zamanın kalitesi doğrudan ilişkili. Aynı zamanda bu ilişkinin kalitesi çocuğun bazı psikolojik sorunlar yaşamasına da zemin oluşturabiliyor. İş yerinde yüksek seviyede sıkıntı ve zorluk yaşayan ebeveynlerin çocuklarıyla daha az ilgilendikleri görüldü. İş yerindeki çatışmaları çözmek için yoğun çaba harcayan anne-babanın, evde çocuğun isteklerine cevap vermek için aynı enerjiyi bulamaması, aile içi iletişimi olumsuz etkileyebiliyor. 1Breevaart, K., Bakker, A. B.(2012). The influence of job and parental strain on typically and atypically developing children: a vicious circle? Community, Work & Family. 15, (2). 173-188.
İş stresi, anne ve babaların evdeki davranışlarını farklı şekilde etkiliyor. Babaların iş yükünün fazla olması onları evde duygusal olarak daha ulaşılamaz ve daha disipliner bir duruma sokuyor. Örneğin, fazla iş stresi yaşayan babaların çocuklarının daha fazla ceza aldıkları ve ödevlerine daha az yardım edildiği görülüyor. Annelerin yoğun iş stresi yaşadığı durumlarda ise evde daha az konuştukları, çocuklarına daha az ilgi ve sevgi gösterdikleri gözleniyor. Bu durumda çocuk ilk önce olumsuz tepki gösterirken zaman ilerledikçe bunu daha normal karşılaması, bağlanma problemlerine zemin hazırlayabiliyor.
Çalışan ebeveynlere sahip çocukların yaşayabileceği bir diğer sıkıntı ise çocukların en temel öğrenme yöntemlerinden biri olan çevresini gözlemleyerek ve model alarak öğrenme alanında görülüyor. Model almak için bir çocuğun en temel kaynağı ebeveynleridir. Ebeveynleri yoğun çalışan çocukların ise anne ve babasıyla daha az vakit geçirmesi nedeniyle model alarak öğrenme fırsatları kısıtlanıyor.
Bulgular çocukların normal gelişimi için ebeveyn ilgisinin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Ebeveyn tarafından yetersiz ilgi gören çocuklarda bağlanma sorunları ve yetersiz model alma fırsatları görülebiliyor. Ancak çalışan anne ve babaya sahip olmak değil, çalışma yaşamında yaşanan stres düzeyinin çocukla ilgilenme kalitemizi ve süremizi ne ölçüde etkilediğinin önemli olduğu unutulmamalı.