Panik atak, günümüzde oldukça yaygın, kronikleşmiş ve tedavisi zor olabilen bir ruhsal sorun. Panik ataklara bağlı olarak ortaya çıkan agorafobi ise yalnız başına dışarı çıkamama ve kalabalık alanlarda bulunamama olarak tanımlanıyor. Peki, agorafobi panik atağa bağlı olarak ortaya çıkan bir korku ise panik atağın ilk olarak ortaya çıktığı yer agorafobide nasıl etkili oluyor?
Konuyla ilgili olarak Hara’nın öncülüğünde yapılan çalışmada panik atağın ilk kez ortaya çıktığı ortam ve bunun agorafobi ile olan ilişkisi incelendi. Çalışmaya 830 panik atak hastası katıldı. Katılımcılar geçirdikleri ilk panik ataklarının olduğu yere göre 5 ayrı grupta sınıflandırıldı (ev, okul/ofis, araba sürerken, toplu taşımada, evin dışında). Daha sonra kendilerinden ‘ilk panik atağın ne zaman olduğu’ ‘panik atak geçirdikten sonraki muayeneye kadar geçen süre’ ve ‘panik bozukluğun şiddet derecesi’ bilgileri toplandı.
Araştırma sonucunda, toplu taşıma kullanan ve araç süren gruptaki katılımcıların, yüksek derecede agorafobi eğilimi olduğu görüldü. Ayrıca ilk panik atağını evde geçiren grup ile evin dışında geçiren grup arasında klinik belirti farklılıkları bulundu. Buna göre ilk panik atağı evde gerçekleşen grubtaki bireylerin bu ilk geçirdiği panik atak sırasında ölüm korkusu belirtisi ve bu bağlı sıkıntı, ilk atağı ev dışında geçirenlerden daha fazlaydı.Yani bu sonuç, ilk panik atağını evde geçirmiş kişilerin tipik özellikleri arasında ölüm korkusunun olabileceğini gösterdi.
Araştırmacılar, bu çalışma sonucuna göre panik bozukluğun çok yönlü olduğunu ve bu rahatsızlığı yaşayan kişilere özel müdahale sağlanması gerektiğini vurguluyor.
1Hara, N. ve ark. (2012). The development of agoraphobia is associated with the symptoms and location of a patient’s first panic attack. Biopsychosocial medicine. 6(12).