ID-100184462 (2)Ailesinin ekonomik durumu birbirinden farklı olan çocuklar için bu farklılıkların onların kişisel ve sosyal gelişimlerindeki rolü üstüne kısıtlı sayıda araştırmaya rastlıyoruz. Oysa sosyo-kültürel farklılıklar çocukların kendilerini nasıl algıladığını ve sosyal ve bilişsel gelişimlerini ciddi şekilde şekillendirebilir.

Araştırmacı Rochat ve arkadaşları, özellikle bilişsel gelişim üzerine çalışan psikologlar için yararlı olabilecek bu konuyu ele aldı. Araştırmada 3 ve 5 yaş gruplarındaki çocukların maruz kaldıkları sosyo-ekonomik koşulların sahiplik muhakemesi gelişimleri üzerindeki rolü incenlendi. Bu amaçla; bireylerin bir nesneye ne kadar aşina olduklarının, nesneyi ilk bulan veya yaratan kişi olmalarının ve ekonomik şartlarının (zengin veya fakir) sahiplik muhakeme süreci üzerinde etkili olup olmadığı kültürel farklılıklar kapsamında incelendi. Çocuklara, bu özel durumlara vurgu yapan ve bir nesnenin paylaşılma sorunu yaşandığı senaryolar sunuldu. Ek olarak; çocukların karşısındaki kişilerin içinde bulundukları durumla ilgili ne düşünebileceklerini öngörme becerileri, sosyal-bilişsel gelişimlerini ölçme amacıyla değerlendirildi ve bu gelişimin sahiplik algısı üzerinde etkili olup olmadığına bakıldı.

Araştırma sonunda kültür farkı olmaksızın, 5 yaşına gelmiş olan çocukların, bir şeyin yaratılmasında emeği geçen veya nesneye aşina olan kişiyi “sahip” olarak algıladıkları görüldü. Zengin ve fakir ayrımına göre sahipliğe karar verilmesi beklenen durumlarda ise bazı kültürlerde muhakeme sürecinin bu kavramlar tarafından diğerlerine oranla daha fazla etkilendiği saptandı (örneğin Çin’de). Aynı zamanda, bazı kültürlerde bu ilişki sadece beş yaş grubu çocuklarda tespit edilirken, bazı kültürlerde her iki yaş grubu için de geçerli olduğu gözlendi. Benzer bir şekilde, sahipliğin paylaşılır olup olamayacağı algısının ise kültürel etmenlerle ilişkili olduğu bulundu. Tüm bunlara ek olarak, sahiplik muhakemesinin, çocukların sosyo-bilişsel gelişim seviyesinden bağımsız olduğu ortaya çıktı.

Bu araştırma, çocukların kişisel aitlik algılarının anlaşılması konusunda bilimsel destek sunuyor. Ayrıca, çocuğun sosyal muhakeme beceri gelişimi ve sahiplik algısının kökeni söz konusu dolduğunda, yaşam şartlarının öneminin yadsınamaz olduğunun altını çiziyor.

Detaylar için kaynak

Rochat, P., Robbins, E., Passos-Ferreira, C., Oliva, A. D., Dias, M. D., & Guo, L. (2014). Ownership reasoning in children across cultures. Cognition, 132(3), 471-484.

RelatedPost